Antalya coğrafyası, dağları, gölleri ve akarsuları #3
Antalya Gölleri, Antalya'da bulunan göller ve özellikleri hakkında
Antalya'da Bulunan Göller;
Antalya, Türkiye'nin Akdeniz sahilinde yer alan bir bölge olup doğal güzellikleriyle ünlüdür. Antalya'da bulunan göller arasında en önemlileri şunlardır:
- Beyşehir Gölü: Antalya'nın batısında yer alan Türkiye'nin en büyük tatlı su gölüdür. Doğal güzellikleri ve zengin biyoçeşitliliğiyle dikkat çeker.
- Acıgöl: Antalya'nın batısında bulunan tektonik kökenli bir göldür. Suyunun tuzluluğu nedeniyle burada yaşayan canlı türleri oldukça sınırlıdır.
- Kovada Gölü: Isparta ve Antalya sınırları içinde yer alan bu göl, eşsiz doğal güzellikleriyle ziyaretçilerini cezbetmektedir.
- Karacaören Gölü: Antalya'nın doğusunda bulunan bu göl, hem yerli hem de göçmen kuş türlerine ev sahipliği yapar ve kuş gözlemcileri için önemli bir noktadır.
-
Kırkgöz Gölü (Pınarbaşı); Kırkgöz Gölü Antalya'nın kuzey kısmında yer almaktadır. Şehir merkezine uzaklığı yaklaşık 35 km'dir. Piknik alanlarının olduğu bölge barajı çevreleyen kısımlarında çok çeşitli çiçeklere ev sahipliği yapar. Göl suyu kış dönemlerinde artarken ırmak şeklini alarak düden çayına kadar ilerlemektedir. Kanallar vasıtasıyla sera sulamacılığının olduğu varsak ilçesinden ilçesinden geçerek tarım için önemlidir. yaz aylarında sıcaklığında etkisiyle oldukça azalır. Lara bölgesinde falezlerden aşağı dökülerek gölün suyu son bulur.
-
Avlan Gölü (Elmalı); Avlan Gölü 1972 yıllarında Bölgede tarım arazisi elde etmek için kurutma çalışmaları yapılarak tamamen kurutulmuştur. Gölün kurutulmasından sonra ekolojik dengesi bozularak yazları kurak kışları çetin geçmeye başladıktan sonra, 2001 yıllarında bölge köyleride toplanarak alanın tekrar göl haline getirilerek su birikmesi sağlanmış ve ekolojik düzen eski haline gelmiştir.
Bu göller, Antalya'nın doğal güzelliklerini keşfetmek isteyen ziyaretçiler için harika birer destinasyon oluştururlar. Sonuç olarak, Antalya gölleri sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda zengin biyolojik çeşitliliğiyle de dikkat çekmektedir. Bu göller ve çevresindeki ekosistemler, hem yerel halk için hem de doğa severler için büyük bir önem taşır. Göllerin korunması ve sürdürülebilir yönetimi, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin devamlılığı için kritik bir rol oynar. Bu nedenle, Antalya göllerinin ekosistemlerinin korunması ve bu konuda farkındalığın artırılması büyük bir önem arz etmektedir.
Antalya Barajları ve Özellikleri
Antalya Barajları
Antalya'nın doğal su döngüsü, yaz aylarında göllerin kurumasıyla başlar. Ancak, kış aylarında yağışların etkisiyle bu alanlar yeniden canlanır ve doluluk oranları artar. Özellikle Antalya'nın kuzey ve batısındaki bataklık alanlar, suyun geri dönüşünü destekler. Manay köyü ve çevresindeki çukur alanlar da bu ekosisteme katkı sağlayarak geçici su örtüsü olarak bilinirler. Antalya'nın doğal güzellikleri arasında yer alan bu sulak alanlar, hem ekosisteme hem de bölgeye özgü bir canlılık katar.
Oymapınar Barajı;
Antalya'nın Serik ilçesinin 7 km kuzeyinde konumlanmaktadır. Manavgat Çayı üzerine inşa edilen bu baraj, 1984 yılında tamamlanmış ve elektrik üretimine geçiş yapmıştır. 540 MV'lik bir üretim kapasitesine sahip olan bu baraj, elektrik üretimi açısından diğer birçok barajdan daha yüksek bir kapasiteye sahiptir. Barajın uzunluğu 360 metre, yüksekliği ise 180 metredir. Su depolama hacmi 310 milyon metreküp olup, genel su alanı 4,7 kilometrekarelik bir alana yayılmaktadır. İki tünelli bir yapıya sahip olan Oymapınar Barajı'nın tünel uzunluğu 350 ile 316 metre arasında değişmektedir. Barajın yıllık üretim kapasitesi ise 1,65 milyar KV/saat olarak belirlenmiştir.
Oymapınar Barajı, sadece elektrik üretimi ile değil, aynı zamanda su kaynağı olarak da büyük önem taşımaktadır. Antalya'nın sulama ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen bu baraj, tarım alanlarının sulanmasında da büyük rol oynamaktadır. Ayrıca, baraj gölü etrafında doğa yürüyüşleri yapabilir, piknik yapabilir ve doğanın tadını çıkarabilirsiniz. Oymapınar Barajı, hem yerli halkın hem de turistlerin keyifli vakit geçirebileceği güzel bir destinasyondur. Ziyaret ettiğinizde berrak suyu ve etkileyici manzarasıyla sizi büyüleyecektir.
Alakır Barajı;
Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde bulunan Alakır Çayı üzerine inşa edilmiş bir barajdır. 1973 yılında hizmete açılan bu baraj, toprak dolgu yöntemiyle inşa edilmiştir ve 50 metre yüksekliğe sahiptir. Gölün depolama kapasitesi yaklaşık 80 milyon metre küp civarındadır.
Alakır Barajı sadece su depolamakla kalmayıp aynı zamanda bir baraj gölü olarak da hizmet vermektedir. Bu baraj gölü, çevresindeki doğal güzellikleri ve su sporları için uygun alanlarıyla bölgeye ayrı bir güzellik katmaktadır. Alakır Barajı, bölgedeki tarım alanlarının sulanmasında da önemli bir rol oynamaktadır ve çevresindeki ekosistemi destekleyen bir su kaynağıdır. Alakır Barajı, bölgenin su ihtiyacını karşılamak ve enerji üretmek amacıyla stratejik bir konuma sahip olan önemli bir altyapı tesisidir.
Korkuteli Barajı;
Antalya iline bağlı Korkuteli çayı üzerinde yer alan bir dolgu tipi barajdır. Barajın yüksekliği 70 metre olup alanı 670 hektardır. 1976 yılında hizmete açılan bu barajın depolama kapasitesi yaklaşık 5 milyon metre küp civarındadır. Korkuteli Barajı, tarımsal sulama alanları için oldukça önemli olan 7000 hektarlık bir alanı sulamaktadır. Böylece tarımsal faaliyetlerin desteklenmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca Korkuteli Barajı, aynı zamanda keyifli bir baraj gölü olma özelliğini taşımaktadır, çevresinde doğal güzellikleriyle ziyaretçilerini cezbeden bir alan oluşturmaktadır.
Antalya ve Akdeniz Dağları, yükseklikleri ve rakımları
Antalya
Antalya bölgesi, Akdeniz'in güneyinde ve kuzeyinde denizle çevrili olup, dağlarla çevrili benzersiz bir coğrafyaya sahiptir. Toroslar adı verilen bu uzun dağ silsilesi, bölgenin büyük bir kısmını kaplar ve karakteristik bir görünüm sunar. Dağların dik yamaçları, bölgedeki deniz ve koylarda birçok girinti ve çıkıntı oluşmasına neden olur.
Antalya'nın dağlarında bulunan yükseklikler şu şekildedir:
- Ak Dağı: 3069 metre
- Şeytan Dağı: 2403 metre
- Geyik Dağı: 2890 metre
- Kızılca Dağı: 2591 metre
- Alaca Dağı: 2336 metre
- Kuhu Dağı: 2409 metre
- Bey Dağı: 3069 metre
- Yıldız Dağı: 2619 metre
Bu yüksek rakımlı dağlar, bölgenin doğal güzelliklerine ve çeşitliliğine büyük katkı sağlamakta olup, dağcılık ve doğa sporları için ideal alanlar sunmaktadır. Antalya'nın benzersiz coğrafyası, ziyaretçilerine unutulmaz bir deneyim sunmaktadır.
Antalya'nın Fiziki Yapısı;
Antalya, Türkiye'nin güney sahilinde bulunan bir şehirdir ve Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Kent, genellikle dağlarla çevrili olup, Toros Dağları'nın eteklerinde konumlanmıştır. Antalya'nın fiziki yapısı, dağlık alanların denize doğru eğimli olması nedeniyle oldukça engebelidir. Bu durum, şehre yıl boyunca bol miktarda yağışın düşmesine ve tarımsal faaliyetlerin gelişmesine olanak tanır.
Antalya'nın sahil şeridi oldukça uzundur ve turkuaz renkli denizi ile ünlüdür. Konyaaltı ve Lara plajları, turistlerin ilgisini çeken popüler bölgeler arasındadır. Ayrıca Antalya'nın çevresinde yer alan doğal güzellikler arasında Düden Şelalesi ve Kurşunlu Şelalesi gibi önemli su kaynakları bulunmaktadır. Bu şelaleler, şehrin doğal güzelliklerine ayrı bir renk katarak ziyaretçilerin ilgisini çeker.
Antalya'nın iklimi genellikle sıcak ve kurak geçer. Yaz aylarında sıcaklık oldukça yüksek seviyelere ulaşabilirken, kış aylarında ise ılıman bir iklim hakimdir. Bu iklim özellikleri, Antalya'yı yıl boyunca turistlerin uğrak noktası haline getirmiştir. Şehir, tarihi ve doğal güzelliklerinin yanı sıra iklimi ile de ziyaretçilerini kendine çekmeyi başarmaktadır.
Irmak nedir ve nasıl oluşur? Nehir sularının oluşumu.
Akarsular, nehirler, dereler;
Bir nehir, yerçekimi etkisiyle yüksek bir noktadan alçak bir noktaya doğru hareket eden sulardan oluşur. Yağmurun toprağa düşmesi veya sızmasıyla başlayan akış, nehir ve göllere doğru inişe geçer, nihayetinde denizlere ulaşır. Toprağın yapısı bazen düz olmayıp, bir eğimle akışı yönlendirir. Su, başlangıçta küçük dereler biçiminde inişe geçer. Bu küçük dereler, birleşerek daha büyük akarsular ve nehirler oluştururlar. Nehirler genellikle yolculuklarını okyanuslar veya denizlere tamamlayarak son bulurlar. Eğer su, yüksek bir araziyle çevrili bir alana akarsa, burada bir göl oluşur. Nehrin akışını kontrol etmek amacıyla inşa edilen barajlar, göletler oluşturarak gelecekteki yaşam için önem arz eder.
Nehirler, insanlar için olduğu kadar, yaşamın başlangıcından beri tüm canlılar için hayati öneme sahip olmuştur. Su, bitkiler ve hayvanlar için kritik bir yaşam kaynağı olup, nehirler etrafında büyüme ve toplanma eğilimindedirler. Neşriyatın birçok şehirden geçtiği gözlemlenmektedir, ancak asıl önemli olanın nehrin şehrin etrafında oluşumu ve gelişimi olduğu belirtilmelidir. Nehirler, sulama, enerji üretimi ve atık bertarafı gibi alanlarda insanlar için hayati bir rol oynamaktadır.
Nehir sularının oluşumu;
Nehir sularının kaynağı genellikle gökyüzüdür, çünkü bu sular akış döngüsünün bir parçasını oluşturur. Nehirlerdeki suyun büyük bir kısmı havzalara doğru akar. Bununla birlikte, nehir suyunun tamamı yüzey akışından gelmez. Yağmur, topraktan sızarak yer altı suyunu oluşturabilir. Toprağın altındaki belirli bir derinlikte, zemin suyuyla doyurulmuş bir su tabakası bulunmaktadır. Eğer bir nehir bankası, bu doygun tabakayı keserse, su toprağın altından nehire doğru sızabilir. Yeraltı suyu sızıntısı bazen arazi üzerinde ya da yol gibi katmanlarda görülebilir. Nehirler, zamanla, zeminin dikey kesitini oluşturarak kaya katmanları arasında su taşıyabilir. Bu nedenle, nehirlerdeki suyun bir kısmı bankalardan kaynaklanan akıma bağlıdır. Bu durum, genellikle akarsularda bile kurak dönemlerde su bulunmasını sağlar.
Türkiye'de Denize Dökülen Nehirler, Akarsular, Irmaklar ve Çaylar
Türkiye'de Akarsular
Türkiye'nin zengin su kaynaklarına sahip bir ülke olduğunu bilmek önemlidir. Akarsular, Türkiye'nin su varlığının önemli bir parçasıdır ve ülkenin ekonomik, sosyal ve çevresel yapısını etkileyen önemli bir faktördür. Türkiye'de yaklaşık 1,600 civarında akarsu bulunmaktadır ve bu akarsular genellikle Karadeniz, Ege, Akdeniz ve İç Anadolu gibi farklı bölgelerde yer almaktadır.
Bu akarsular arasında en uzunu Kızılırmak'tır ve Türkiye'nin en önemli nehirlerinden biridir. Ayrıca Fırat, Dicle, Sakarya, Yeşilırmak gibi diğer önemli akarsular da ülkenin su ihtiyacını karşılamakta önemli rol oynamaktadır. Türkiye'deki akarsular, sulama, enerji üretimi, taşımacılık ve turizm gibi çeşitli alanlarda kullanılmaktadır ve bu da onların stratejik bir öneme sahip olmalarını sağlamaktadır. Bu nedenle, Türkiye'nin akarsu kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi büyük bir önem taşımaktadır.
Marmara Denizi'ne akan nehirler:
- Yalak Deresi: Balıkesir ilinde bulunan bir akarsu.
- Kocasu Deresi (Uluabat Gölü'nden sonra Koca Deresi): Bursa ilinden geçen ve Uluabat Gölü'ne dökülen bir nehir.
- Karaerik Deresi: Balıkesir ilinde yer alan ve Marmara Denizi'ne dökülen bir akarsu.
- Aliova Çayı: Balıkesir ilinde bulunan bir diğer nehir.
- Emet Suyu: Kütahya ilinden geçen ve Marmara Denizi'ne dökülen bir su kaynağı.
- Simav Çayı: Kütahya ilinden geçen ve Marmara Denizi'ne ulaşan bir nehir.
- Kara Deresi: Balıkesir ilinde bulunan ve Marmara Denizi'ne akan bir akarsu.
- Kadıköy Deresi: Balıkesir ilinden geçerek Marmara Denizi'ne dökülen bir nehir.
- Kocaafşur Çayı: Balıkesir ilinde bulunan ve Marmara Denizi'ne akan bir nehir.
- Madra Deresi: Balıkesir ilinde bulunan bir diğer akarsu.
- Hanife Deresi: Balıkesir ilinden geçen ve Marmara Denizi'ne dökülen bir nehir.
- Gölcük Deresi: Balıkesir ilinde bulunan ve Marmara Denizi'ne ulaşan bir akarsu.
- Dombay Deresi: Balıkesir ilinde bulunan bir diğer akarsu.
- Killer Deresi: Balıkesir ilinden geçen ve Marmara Denizi'ne dökülen bir nehir.
- Değirmencik Deresi: Balıkesir ilinde bulunan ve Marmara Denizi'ne akan bir akarsu.
- Keçi Deresi: Balıkesir ilinden geçerek Marmara Denizi'ne dökülen bir nehir.
Ege Denizi'ne dökülen nehirler:
- Bakırçay: Balıkesir ilinden geçen ve Ege Denizi'ne dökülen bir nehir.
- Gediz: Kütahya ilinden geçerek Ege Denizi'ne ulaşan önemli bir akarsu.
- Büyük Menderes: Aydın ilinden geçen ve Ege Denizi'ne dökülen Türkiye'nin en uzun nehirlerinden biri.
- Küçük Menderes: Aydın ilinden geçen ve Ege Denizi'ne dökülen önemli bir akarsu.
Akdeniz'e dökülen nehirler:
- Göksu: Konya ilinden geçen ve Akdeniz'e dökülen bir nehir.
- Zamantı: Konya ilinde bulunan ve Akdeniz'e akan bir akarsu.
- Seyhan: Adana ilinden geçen ve Akdeniz'e dökülen önemli bir nehir.
- Manavgat: Antalya ilinden geçerek Akdeniz'e dökülen bir nehir.
- Dalaman: Muğla ilinden geçen ve Akdeniz'e dökülen bir akarsu.
- Ceyhan: Adana ilinden geçen ve Akdeniz'e dökülen önemli bir nehir.
- Asi: Hatay ilinden geçen ve Akdeniz'e dökülen bir diğer nehir.
- Aksu: Antalya ilinden geçerek Akdeniz'e dökülen bir akarsu.
- Acısu: Antalya ilinde bulunan ve Akdeniz'e akan bir nehir.
Karadeniz'e dökülen nehirler:
- Melen: Sakarya ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Fırtına: Rize ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer nehir.
- Terme: Samsun ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Gelevera: Samsun ilinde bulunan ve Karadeniz'e akan bir nehir.
- Yağlı Dere: Samsun ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Bartın: Bartın ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Filyos: Zonguldak ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer akarsu.
- Gökırmak: Sinop ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Devrez: Giresun ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Delice: Çankırı ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer nehir.
- Kızılırmak: Ankara, Kırıkkale, Çankırı ve Çorum illerinden geçen ve Karadeniz'e dökülen Türkiye'nin en uzun nehirlerinden biri.
- Çekerek: Yozgat ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer nehir.
- Kelkit: Gümüşhane ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Yeşilırmak: Amasya ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Porsuk: Bolu ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Ankara: Ankara ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer akarsu.
- Sakarya: Sakarya ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Multidere: Samsun ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Papuç Deresi: Samsun ilinde bulunan ve Karadeniz'e akan bir nehir.
- Riva Deresi: İstanbul ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Devrani Deresi: Kastamonu ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Akçay: Samsun ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir diğer akarsu.
- Curi: Samsun ilinde bulunan ve Karadeniz'e akan bir nehir.
- Tabakhane: Samsun ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Lahna: Ordu ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer nehir.
- Cevizdere: Giresun ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen bir nehir.
- Bolaman: Ordu ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir akarsu.
- Melet: Ordu ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer nehir.
- Çoruh: Erzurum ilinden geçerek Karadeniz'e dökülen önemli bir nehir.
- Harşit: Giresun ilinden geçen ve Karadeniz'e dökülen bir diğer nehir.